ในโลกของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่มีความไวต่ออุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจจัดเก็บและขนส่งสินค้า คลังสินค้าห้องเย็น (Cold Room) อุตสาหกรรมอาหารและยา ธุรกิจเครื่องสำอาง หรือศูนย์ข้อมูล (Data Center) ก็ตามแต่ ความถูกต้องและแม่นยำในการควบคุมอุณหภูมิและความชื้น ถือเป็นสิ่งหนึ่งที่ต้องให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก 

เนื่องจากอุณหภูมิและความชื้นส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพ  ความปลอดภัย และประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์และกระบวนการดำเนินงาน ซึ่งความผันผวนของอุณหภูมิในบางครั้งอาจนำไปสู่ความเสียหายครั้งใหญ่ทั้งต่อการเสื่อมสภาพของสินค้า หรือเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้บริโภคจนกระทบต่อชื่อเสียงขององค์กร

เพราะฉะนั้นจึงได้มีกระบวนการที่เรียกว่า “Temperature Mapping” หรือการทำแผนผังอุณหภูมิ แผนที่อุณหภูมิ เพื่อทำการตรวจวัดและบันทึกค่าอุณหภูมิในพื้นที่นั้น ๆ เพื่อระบุและวิเคราะห์การกระจายตัวของอุณหภูมิและตรวจสอบหาจุดที่อุณหภูมิไม่คงที่หรือเกิดอุณหภูมิแปรปรวนขึ้นมานั่นเอง

 

Temperature Mapping คืออะไร?

Temperature Mapping คือ กระบวนการตรวจวัดค่าอุณหภูมิภายในพื้นที่หนึ่งหรืออุปกรณ์ที่มีการควบคุมอุณหภูมิ เช่น ตู้แช่ ห้องเย็น รถขนส่งเย็น หรือคลังสินค้าห้องเย็น โดยมีจุดประสงค์เพื่อต้องการทราบอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์โดยรวมของพื้นที่ใช้งาน รวมถึงวิเคราะห์ความแตกต่างของอุณหภูมิในแต่ละจุดที่ทำการวัด 

และสร้างเป็น “แผนผังอุณหภูมิ” ที่แสดงให้เห็นถึงการกระจายตัวของอุณหภูมิในแต่ละจุดอย่างชัดเจน เช่น จุดที่มีอุณหภูมิสูง (Hot Spot) จุดที่มีอุณหภูมิต่ำ (Cold Spot) และจุดใดที่มีความผันผวนของอุณหภูมิเกิดขึ้น เพื่อทำการประเมินว่าอุณหภูมิอยู่ในจุดที่เหมาะสมและอยู่ในเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้หรือไม่

จากนั้นจึงดำเนินการแก้ไขระบบต่าง ๆ เช่น ระบบทำความเย็น ระบบปรับอากาศ หรือองค์ประกอบอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อการควบคุมอุณหภูมิและความชื้น เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมต่อสินค้าหรือกระบวนการดำเนินงานต่าง ๆ นั่นเอง

 

ทำไมการทำ Temperature Mapping ถึงสำคัญ

การทำแผนผังอุณหภูมิ Temperature Mapping มีความสำคัญอย่างยิ่งไม่ว่าพื้นที่จัดเก็บจะถูกสร้างหรือออกแบบมาดีแค่ไหนก็ตาม เพราะทุกพื้นที่ล้วนสามารถเกิดความผันผวนของอุณหภูมิและความชื้นขึ้นได้ ซึ่งอาจส่งผลต่อสินค้าที่จัดเก็บหรือกระบวนการที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ต้องมีการควบคุมอุณหภูมิอย่างเข้มงวด เช่น อาหาร ยา และอุปกรณ์ทางการแพทย์ ซึ่งมักต้องอยู่ภายใต้การตรวจสอบและควบคุมอย่างละเอียด

ดังนั้นการทำ Temperature Mapping จะช่วยระบุจุด Hot Spot และ Cold Spot ภายในพื้นที่หรืออุปกรณ์ที่มีการควบคุมอุณหภูมิได้ เพื่อนำไปปรับปรุงระบบการควบคุมอุณหภูมิให้มีความเสถียรยิ่งขึ้น และลดความเสี่ยงที่อุณหภูมิในบางจุดจะเกินหรือเลยค่าที่กำหนด 

ตลอดจนเป็นการปฏิบัติตามข้อกำหนดและมาตรฐานสากลที่ให้ความสำคัญกับการตรวจสอบอุณหภูมิอย่างสม่ำเสมอในพื้นที่จัดเก็บสินค้า เพื่อตรวจสอบและยืนยันว่าระบบสามารถรักษาอุณหภูมิให้อยู่ในช่วงที่กำหนดได้อย่างแท้จริง

 

ธุรกิจใดที่ควรทำ Temperature Mapping

 

• อุตสาหกรรมยาและเวชภัณฑ์ : กลุ่มธุรกิจที่มีความเข้มงวดในเรื่องอุณหภูมิและความชื้น จึงมีความจำเป็นต้องทำ Temperature Mapping ตามข้อกำหนดของมาตรฐาน GMP และ FDA โดยเฉพาะในส่วนของคลังเก็บยา วัคซีน ตู้แช่ยา ตู้เก็บวัคซีน และยาบางชนิดที่มีความไวต่ออุณหภูมิ เพื่อรับรองคุณภาพและประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ยาและเวชภัณฑ์

• ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม : เพราะอุณหภูมิและความชื้นมีผลโดยตรงต่อความสดใหม่ของสินค้าอาหารและเครื่องดื่ม รวมถึงมีผลต่อการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ที่กระทบต่อความปลอดภัย คุณภาพ รสชาติ และอายุการเก็บรักษาของสินค้า ดังนั้นการทำแผนผังอุณหภูมิจะช่วยยืนยันว่าสภาวะแวดล้อมในการจัดเก็บและขนส่งสินค้าเหมาะสมตามมาตรฐานความปลอดภัยทางอาหารหรือไม่

• โรงพยาบาลและห้องปฏิบัติการ : พื้นที่จัดเก็บสารเคมี ตัวอย่างชีวภาพ วัคซีน หรือแม้แต่เลือดในห้องแล็บ จำเป็นต้องเก็บในสภาวะที่มีอุณหภูมิคงที่เพื่อป้องกันการเสื่อมคุณภาพหรือสูญเสียประสิทธิภาพ การทำ Temperature Mapping จึงกลายเป็นขั้นตอนที่ช่วยในการยืนยันว่าอุปกรณ์จัดเก็บ เช่น ตู้แช่ ห้องเย็น หรือตู้อบ มีการควบคุมอุณหภูมิได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด

• ธุรกิจโลจิสติกส์ การขนส่ง และคลังสินค้า : การขนส่งสินค้าที่ต้องมีการควบคุมอุณหภูมิ เช่น อาหารแช่เย็น-แช่แข็ง วัคซีน หรือยา จำเป็นต้องมีการทำ Temperature Mapping บนรถขนส่งเย็น คลังสินค้าห้องเย็น หรือแม้แต่ภาชนะบรรจุ เพื่อยืนยันว่าอุณหภูมิในแต่ละจุดของพื้นที่ยังอยู่ในช่วงที่กำหนดตลอดเวลา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อคุณภาพของสินค้าและความน่าเชื่อถือของบริการโลจิสติกส์

• อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์และเครื่องสำอาง : เคมีภัณฑ์บางชนิดต้องการการควบคุมอุณหภูมิเฉพาะสำหรับการจัดเก็บเพื่อรักษาความเสถียรและความปลอดภัย ในทำนองเดียวกันผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางบางชนิดอาจเสื่อมคุณภาพ สี กลิ่น หรือเนื้อสัมผัสเปลี่ยนแปลงไปเมื่อสัมผัสกับอุณหภูมิที่สูงหรือต่ำเกินไป การทำแผนผังอุณหภูมิช่วยให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้ถูกจัดเก็บในสภาวะที่เหมาะสม เพื่อรักษาคุณภาพก่อนถึงมือผู้บริโภค

• ศูนย์ข้อมูล (Data Center) หรือห้องเซิร์ฟเวอร์ (Server Room) : อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในห้องเซิร์ฟเวอร์มีผลต่ออายุการใช้งานของอุปกรณ์และความเสถียรของระบบ IT หากเกิดจุดที่ร้อนเกินไป (Hot Spot) อาจทำให้เซิร์ฟเวอร์หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เกิดความเสียหายได้ การทำแผนที่อุณหภูมิในห้องเซิร์ฟเวอร์จะช่วยให้สามารถออกแบบระบบระบายความร้อนและวางตำแหน่งอุปกรณ์อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นนั่นเอง

 

บทความแนะนำที่น่าสนใจ : ระบบปรับอากาศในห้อง Data Center ที่ดีควรเป็นอย่างไร ?

 

เมื่อใดที่ควรทำ Temperature Mapping

• เมื่อมีการติดตั้งพื้นที่จัดเก็บหรืออุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิใหม่ก่อนเริ่มการใช้งาน
• เมื่อระบบควบคุมอุณหภูมิเกิดขัดข้องหรือได้รับการซ่อมแซมครั้งใหญ่
• เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหรือระบบควบคุมอุณหภูมิ
• เมื่อมีข้อกำหนดจากหน่วยงานกำกับดูแลหรือต้องการตรวจสอบเพื่อรับรองมาตรฐาน
• เมื่อถึงระยะเวลาตามรอบที่กำหนดในการทำ Temperature Mapping (ทุก 6 เดือน หรือ 1 ปี)

 

ขั้นตอนการทำ Temperature Mapping

• การวางแผนและจัดทำเอกสารโปรโตคอล : การกำหนดขอบเขตพื้นที่และจุดประสงค์ของการทำแผนผังอุณหภูมิ รวมถึงการกำหนดค่าเกณฑ์ที่ยอมรับได้ โดยสิ่งต้องกำหนดเบื้องต้น ได้แก่ ขนาดของพื้นที่ จำนวนและตำแหน่งของจุดวัดอุณหภูมิ ระยะเวลาที่ต้องการเก็บข้อมูล หรือช่วงอุณหภูมิที่ต้องควบคุม เป็นต้น

• การติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดอุณหภูมิ : ทำการติดตั้งเครื่องวัดและบันทึกอุณหภูมิ–ความชื้นสัมพัทธ์ เช่น “Data Logger” ที่ผ่านการสอบเทียบ (Calibration) และได้มาตรฐานในตำแหน่งตามที่วางแผนและระบุไว้ในโปรโตคอล โดยเฉพาะบริเวณที่คาดว่าจะเป็นจุดเสี่ยงหรือจุดที่สภาวะแวดล้อมอาจแตกต่างจากบริเวณอื่น

• กำหนดรหัสของอุปกรณ์ตรวจวัดอุณหภูมิ : กำหนดรหัสของเครื่องบันทึกอุณหภูมิและระบุตำแหน่งที่ติดตั้งให้ชัดเจน เพื่อป้องกันไม่ให้เครื่องมือสลับตำแหน่งในการติดตั้งระหว่างทำการตรวจวัด

• เปิดใช้งานอุปกรณ์และดำเนินการตรวจวัด : หลังติดตั้งอุปกรณ์วัดอุณหภูมิแล้วจะเริ่มเก็บข้อมูลแบบต่อเนื่องตลอดช่วงระยะเวลาที่กำหนดในโปรโตคอลภายใต้สภาวะการทำงานจริงตามปกติ

• บันทึกข้อมูลที่ได้จากอุปกรณ์ตรวจวัดและวิเคราะห์ข้อมูล : ทำการบันทึกข้อมูลที่ได้จากเครื่องมือบันทึกอุณหภูมิและความชื้น จากนั้นนำค่าที่ได้มาวิเคราะห์ผ่านซอฟต์แวร์หรือระบบประเมินว่าพื้นที่หรืออุปกรณ์ดังกล่าวสามารถควบคุมอุณหภูมิได้ตามเกณฑ์การยอมรับตามที่กำหนดไว้หรือไม่

 

วิธีการกำหนดตำแหน่งจุดวัดอุณหภูมิ (Temperature Sensor)

การกำหนดตำแหน่งจุดติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดอุณหภูมิ (Temperature Sensor) หรือ Data Logger ในการทำแผนผังอุณหภูมิ (Temperature Mapping) จะต้องกำหนดตำแหน่งที่เหมาะสมและครอบคลุมต่อการประเมิน โดยอ้างอิงตามมาตรฐานสากล เช่น WHO Guideline เป็นต้น 

โดยทำการคำนวณจุดติดตั้งเครื่องบันทึกอุณหภูมิ (Data Logger) จากขนาดของพื้นที่ใช้งาน (กว้าง x ยาว x สูง) และทำการติดตั้งในแนวกว้างและแนวยาวทุก ๆ 5-10 เมตร หรือทุก ๆ 20-30 เมตร (หากพื้นที่ทดสอบมีขนาดใหญ่) และทำการติดตั้ง 3 ระดับ หากความสูงห่างจากเพดานไม่เกิน 3.6 เมตร หรือมากกว่า 3 ระดับตามความเหมาะสมในการตรวจวัด

 

Q&E INTERNATIONAL ให้บริการ Temperature Mapping ตามหลักเกณฑ์มาตรฐานสากล

“Q&E INTERNATIONAL” ให้บริการทำแผนผังอุณหภูมิ Temperature Mapping ตามหลักเกณฑ์และมาตรฐานสากลที่เป็นที่ยอมรับในระดับโลก เช่น WHO, GSDP และ ISPE และมาตรฐานสากลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มั่นใจว่าผลการทดสอบอุณหภูมิและความชื้นที่เราส่งมอบนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดได้อย่างสมบูรณ์

เราให้บริการโดยทีมวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางพร้อมประสบการณ์จากหน้างานจริงในหลากหลายอุตสาหกรรม เช่น คลังสินค้าห้องเย็น รถห้องเย็น และศูนย์ข้อมูล (Data Center) โดยใช้เครื่องมือสอบเทียบ (Calibration) ที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน ISO 17025 ซึ่งเป็นที่ยอมรับในระดับสากล

หากธุรกิจของคุณต้องการบริการ Temperature Mapping ที่แม่นยำ เชื่อถือได้ และเป็นไปตามหลักเกณฑ์มาตรฐานสากล ติดต่อเรา “Q&E INTERNATIONAL” วันนี้ เพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือรับคำปรึกษาเกี่ยวกับโซลูชันที่เหมาะสมกับความต้องการเฉพาะของธุรกิจคุณ!

 

ติดต่อเรา Q&E INTERNATIONAL ได้ที่ช่องทาง

Call: 095-748-7312, 081-595-3011

LINE ID: @248hrupy

Facebook: บริษัท คิว แอนด์ อี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด 

Email: [email protected], [email protected]