เปรียบเทียบเครื่องวัดอนุภาค Remote Particle Counter VS Portable Particle Counter แบบไหนดีต่อห้องคลีนรูม

การควบคุมสภาพแวดล้อมภายในห้องคลีนรูม (Cleanroom) ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือการควบคุมปริมาณฝุ่นละอองและสิ่งปนเปื้อนในอากาศให้อยู่ในเกณฑ์ตามมาตรฐานคลีนรูมหรือมาตรฐานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องของแต่ละอุตสาหกรรมกำหนดไว้ ดังนั้นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเครื่องวัดอนุภาค (Particle Counter) ถึงเป็นอุปกรณ์สำคัญในห้องคลีนรูม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบปริมาณอนุภาคที่แขวนลอยอยู่ในอากาศเพื่อรักษาความสะอาดของสภาพแวดล้อมภายในห้อง เพราะการปนเปื้อนเพียงเล็กน้อยก็อาจส่งผลกระทบที่ร้ายแรงได้

เครื่องตรวจวัดอนุภาคมีหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นแบบ Remote Particle Counter หรือแบบ Portable Particle Counter หรือประเภทอื่น ๆ ซึ่งแต่ละแบบถูกออกแบบมาให้ตอบโจทย์การใช้งานที่แตกต่างกัน ทั้งในเรื่องของความแม่นยำ ความต่อเนื่อง และความสะดวกในการใช้งาน

มารู้จักกับประเภทของเครื่องวัดอนุภาคแต่ละชนิด พร้อมเปรียบเทียบข้อดี-ข้อเสียเพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจได้ว่าเครื่องวัดอนุภาคแบบไหนเหมาะสมที่สุดสำหรับห้องคลีนรูมของคุณ

รู้จักประเภทของเครื่องวัดอนุภาคในอากาศ (Airborne Particle Counter)

Airborne Particle Counters เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจวัดปริมาณอนุภาคที่แขวนลอยอยู่ในอากาศตามขนาดของอนุภาคที่กำหนด ซึ่งส่วนใหญ่มีหน่วยวัดเป็นไมครอน (μm) เช่น 0.3 μm, 0.5 μm หรือ 1.0 μm โดยใช้วิธีการกระเจิงของแสง (Light Scattering) เพื่อตรวจจับอนุภาคที่กระทบกับแสงเซนเซอร์และแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้าที่ได้เพื่อแสดงผลบนหน้าจอ โดยเครื่องวัดอนุภาคสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้

1. เครื่องวัดอนุภาคแบบติดตั้งถาวร (Remote Particle Counter)

“เครื่องวัดอนุภาคแบบรีโมท (Remote Particle Counter)” หรือแบบติดตั้งถาวรที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ สามารถติดตั้งกับอุปกรณ์ในกระบวนการผลิต ผนังห้อง หรืออุปกรณ์ขนส่ง เหมาะสำหรับระบบขนาดใหญ่แบบติดตั้งอยู่กับที่และการตรวจวัดอนุภาค ณ ตำแหน่งสำคัญในห้องคลีนรูมที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนในการผลิตสินค้าหรือการปฏิบัติงานใน Cleanroom ซึ่งสามารถตรวจวัดอนุภาคได้แบบ Real-time และต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง หรือเชื่อมต่อเข้ากับระบบควบคุมอาคารอัตโนมัติ (Building Automation System : BAS) หรือระบบ Facility Monitoring System ของอาคาร เป็นต้น

บทความที่น่าสนใจ : ยกระดับคุณภาพอากาศห้องคลีนรูม ด้วยเครื่องวัดอนุภาค 2301P and 2501P Remote Airborne Particle Counters

2. เครื่องวัดอนุภาคแบบพกพา (Portable Particle Counter)

“เครื่องวัดอนุภาคแบบพกพา (Portable Particle Counter)” ที่สามารถเคลื่อนย้ายไปวัดตามจุดต่าง ๆ ได้สะดวกกว่าเครื่องแบบติดตั้งถาวร เหมาะสำหรับการตรวจวัดบริเวณพื้นที่ขนาดเล็กหรือใช้ในการตรวจสอบเป็นครั้งคราวและต้องการเก็บตัวอย่างอย่างรวดเร็ว มีความยืดหยุ่นในการใช้งานสามารถตรวจสอบพื้นที่หลายจุดในห้องคลีนรูมได้โดยไม่ต้องติดตั้งถาวร พร้อมแจ้งเตือนทันทีหากมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน ทำให้สามารถวัดค่าได้อย่างแม่นยำทั่วทั้งห้อง

3. เครื่องวัดอนุภาคแบบมือถือ (Handheld Particle Counter)

“เครื่องวัดอนุภาคแบบมือถือ (Handheld Particle Counter)” เครื่องตรวจวัดอนุภาคขนาดเล็ก น้ำหนักเบา ใช้งานง่าย สามารถพกพาได้สะดวก เหมาะสำหรับการตรวจสอบเบื้องต้นแบบเฉพาะจุด (Spot Check) การตรวจหาจุดรั่วไหลของฟิลเตอร์ในพื้นที่แคบ หรือการใช้งานในพื้นที่ขนาดเล็ก เครื่องมีความแม่นยำ มีความยืดหยุ่นในการใช้งานสูง แต่ฟังก์ชันอาจน้อยกว่าเครื่องวัดประเภทอื่น

ตารางเปรียบเทียบข้อดี-ข้อเสียเครื่องวัดอนุภาคแต่ละประเภท

ประเภทเครื่องวัดอนุภาค	ข้อดี	ข้อเสีย
เครื่องวัดอนุภาคแบบติดตั้งถาวร (Remote Particle Counter)	– ติดตั้งถาวรในระบบ ตรวจวัดต่อเนื่อง 24 ชม. – ส่งข้อมูลไปยังระบบภายนอกแบบ Real-time – เชื่อมต่อกับระบบ BMS / Monitoring System ได้ดี – รองรับการสื่อสารข้อมูลหลากหลาย – เหมาะกับระบบขนาดใหญ่ที่ต้องการการวัดค่าคงที่ ณ จุดเดิม	– ตรวจวัดเฉพาะจุดที่ติดตั้งไว้ ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้สะดวก – ไม่มีหน้าจอแสดงผลในตัว – ต้องมีระบบรองรับสำหรับติดตั้ง – ต้องวางแผนติดตั้งล่วงหน้า
เครื่องวัดอนุภาคแบบพกพา (Portable Particle Counter)	– อัตราการไหลของอากาศสูง เก็บตัวอย่างและอ่านค่าได้รวดเร็ว – แม่นยำสูง มีระบบสร้างแรงดูดสูญญากาศในตัว – มีหน้าจอแสดงผลในตัว เห็นผลทันที – เคลื่อนย้ายได้ ใช้งานหลายจุดในห้องเดียวกัน – รองรับการเชื่อมต่อและจัดการข้อมูล – ใช้งานง่าย ไม่ต้องติดตั้งระบบ	– ราคาสูงเมื่อเทียบกับแบบประเภทอื่น – การวัดไม่ต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง
เครื่องวัดอนุภาคแบบมือถือ (Handheld Particle Counter)	– ขนาดเล็ก น้ำหนักเบา พกพาสะดวก – เหมาะสำหรับ Spot Check ในห้องคลีนรูม – มีหน้าจอแสดงผลในตัว ดูค่าได้ทันที – ราคาประหยัด เข้าถึงง่าย – มีความยืดหยุ่นสูง ใช้งานได้หลากหลาย	– อัตราการไหลของอากาศต่ำ ทำให้ใช้เวลาอ่านค่านาน – ไม่เหมาะกับการวัดแบบ Real-time – ไม่เหมาะกับห้องคลีนรูมขนาดใหญ่ – ไม่สามารถเชื่อมต่อระบบถาวรได้

เครื่องวัดอนุภาคแบบ Remote Particle Counter ดีกว่า Portable Particle Counter อย่างไร?

ถึงแม้ว่าเครื่องวัดอนุภาคแบบ Portable Particle Counter จะมีความสะดวกในการใช้งานมากกว่า แต่เครื่องวัดอนุภาคแบบ Remote Particle Counter กลับมีข้อได้เปรียบในหลายด้าน โดยเฉพาะในงานที่ต้องการความแม่นยำสูงในห้องคลีนรูม (Cleanroom)

จุดเด่นของ Remote Particle Counter

ติดตั้งถาวรในระบบ ช่วยให้การตรวจวัดเป็นส่วนหนึ่งของห้องคลีนรูมอย่างสมบูรณ์
ตรวจวัดและเก็บข้อมูลต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง ทำให้ทราบความผิดปกติและแก้ไขได้เร็ว
สามารถเชื่อมต่อระบบควบคุมอาคาร Building Management System (BMS) หรือ Facility Monitoring System เพื่อการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ
แจ้งเตือนทันทีเมื่อปริมาณอนุภาคเกินค่าที่กำหนด ลดความเสี่ยงต่อความเสียหายของสินค้าและกระบวนการผลิต