“คุณภาพอากาศภายในอาคาร (Indoor Air Quality: IAQ)” กลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพ ความสบาย และประสิทธิภาพการทำงานของผู้อยู่อาศัย โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่ปิดและอากาศหมุนเวียนไม่ดี ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดอาการไม่สบายต่าง ๆ ตั้งแต่ปัญหาการหายใจไปจนถึงอาการ Sick Building Syndrome

ดังนั้นเพื่อให้การออกแบบระบบระบายอากาศในอาคาร (Ventilation) เป็นไปอย่างปลอดภัย “มาตรฐาน ASHRAE” จึงถูกพัฒนาขึ้นมาเป็นแนวทางสำหรับวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบระบบ HVAC (Heating, Ventilation and Air Conditioning) ให้มีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

สำหรับในวันนี้เราจะมาพูดถึง “มาตรฐาน ASHRAE 62.1” – Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality หรือการระบายอากาศและคุณภาพอากาศภายในอาคารที่ยอมรับได้ว่าคืออะไร มีวัตถุประสงค์และขอบเขตอย่างไร รวมถึงแนวทางปฏิบัติตามข้อกำหนดเบื้องต้นในการออกแบบการระบายอากาศตามมาตรฐาน ASHRAE กัน!

 

มาตรฐาน ASHRAE 62.1 คืออะไร?

มาตรฐาน ASHRAE 62.1 หรือ ANSI/ASHRAE Standard 62.1 – Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality คือ มาตรฐานการระบายอากาศและคุณภาพอากาศภายในอาคารที่ยอมรับได้ โดย ASHRAE (American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers) สมาคมวิชาชีพด้านวิศวกรรมระบบทำความร้อน ระบบปรับอากาศ ระบบระบายอากาศ และระบบทำความเย็นแห่งสหรัฐอเมริกาที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล 

โดยมาตรฐานฉบับนี้ถูกออกแบบมาเพื่อใช้กับอาคารเชิงพาณิชย์เพื่อมุ่งให้คุณภาพอากาศภายในอาคาร (IAQ) อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ ซึ่งครอบคลุมข้อกำหนดสำหรับระบบระบายอากาศโดยวิธีทางกล (Mechanical Ventilation Systems) และระบบระบายอากาศตามธรรมชาติ (Natural Ventilation Systems) รวมถึงข้อกำหนดด้านการกรองอากาศ ระบบควบคุม ระบบฟอกอากาศ ตลอดจนการใช้งานอาคารและการบำรุงรักษาอาคารอีกด้วย

 

วัตถุประสงค์และขอบเขตของมาตรฐาน ASHRAE 62.1

วัตถุประสงค์ (Purpose)

• กำหนดอัตราการระบายอากาศขั้นต่ำเพื่อ IAQ ที่ยอมรับได้

วัตถุประสงค์หลักของมาตรฐาน ASHRAE 62.1 คือการกำหนดอัตราการระบายอากาศขั้นต่ำ (Minimum Ventilation Rates) รวมถึงมาตรการอื่น ๆ ที่จำเป็น เพื่อให้ได้คุณภาพอากาศภายในอาคาร (IAQ) ที่เหมาะสมต่อผู้อยู่อาศัย และช่วยลดความเสี่ยงด้านสุขภาพที่อาจเกิดจากมลพิษทางอากาศภายในอาคาร

• ข้อกำหนดเพื่อบังคับใช้กับอาคารใหม่และการปรับปรุงอาคาร

มาตรฐานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้บังคับสำหรับอาคารใหม่ การต่อเติมอาคารเดิม การปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงอาคารเดิมในส่วนที่ระบุไว้ในมาตรฐาน

• แนวทางในการปรับปรุง IAQ ของอาคารที่มีอยู่แล้ว

มาตรฐานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงคุณภาพอากาศภายในอาคาร (Indoor Air Quality: IAQ) ที่มีอยู่เดิม

 

ขอบเขต (Scope)

• ขอบเขตพื้นที่ที่มาตรฐานครอบคลุม

มาตรฐานนี้ใช้กับพื้นที่ภายในอาคารที่ออกแบบมาเพื่อการอยู่อาศัยหรือการใช้งานของมนุษย์ ยกเว้นพื้นที่พักอาศัยประเภทที่อยู่อาศัยถาวร ซึ่งผู้พักอาศัยไม่ใช่ผู้พักอาศัยชั่วคราว

• ครอบคลุมขั้นตอนของระบบระบายอากาศ

มาตรฐานนี้กำหนดข้อกำหนดสำหรับการออกแบบ (Design) การติดตั้ง (Installation) การทดสอบระบบ (Commissioning) และการใช้งานและการบำรุงรักษา (Operations and Maintenance) สำหรับระบบระบายอากาศและระบบฟอกอากาศ 

• ควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษและปัจจัยเสี่ยงต่อ IAQ

นอกเหนือจากการระบายอากาศแล้ว มาตรฐาน ASHRAE 62.1 ยังมีข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับสิ่งปนเปื้อนและแหล่งที่มาของสิ่งปนเปื้อนบางประการ รวมถึงอากาศภายนอกอาคาร (Outdoor Air) กระบวนการก่อสร้าง ความชื้น และการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อ Indoor Air Quality

• ข้อยกเว้นที่มาตรฐานไม่ได้กำหนดอัตราการระบายอากาศ

มาตรฐานนี้ไม่ได้กำหนดอัตราการระบายอากาศที่เฉพาะเจาะจงสำหรับพื้นที่บางประเภท ได้แก่

• • พื้นที่ที่มีการสูบบุหรี่ หรือพื้นที่ที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดในมาตรฐานสำหรับการแยกออกจากพื้นที่ที่มีการสูบบุหรี่
  • พื้นที่ดูแลผู้ป่วยที่ไม่ได้ระบุไว้ในมาตรฐาน
  • ห้องปฏิบัติการที่มีการใช้หรือจัดเก็บสารอันตราย

 

ความแตกต่างระหว่าง ASHRAE 62.1 และ ASHRAE 62.2

ถึงแม้ว่ามาตรฐาน ASHRAE 62.1 และ ASHRAE 62.2 จะเป็นมาตรฐานการระบายอากาศ (Ventilation) เพื่อกำหนดอัตราการระบายอากาศขั้นต่ำสำหรับคุณภาพอากาศภายในอาคาร (Indoor Air Quality: IAQ) เช่นเดียวกัน แต่ทั้งสองมาตรฐานถูกออกแบบมาเพื่อรองรับประเภทอาคารและลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน 

• ASHRAE 62.1 –  Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality

มาตรฐานการระบายอากาศและคุณภาพอากาศภายในอาคารที่ยอมรับได้ สำหรับอาคารใช้งานเชิงพาณิชย์หรืออาคารที่ไม่ใช่ที่อยู่อาศัย เช่น อาคารสำนักงาน โรงเรียน มหาวิทยาลัย ศูนย์การค้า โรงแรม หรืออาคารสาธารณะ เป็นต้น เพื่อให้มั่นใจได้ว่าคุณภาพอากาศภายในอาคารอยู่ในระดับที่เหมาะสมและลดผลกระทบต่อสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์

• ASHRAE 62.2 – Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality in Residential Buildings

มาตรฐานการระบายอากาศและคุณภาพอากาศภายในอาคารที่พักอาศัยที่ยอมรับได้ (Residential Buildings) เช่น บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ หรือคอนโดมิเนียม เป็นต้น โดยระบุข้อกำหนดขั้นต่ำเพื่อให้ได้คุณภาพอากาศภายในอาคารที่ยอมรับได้ผ่านการระบายอากาศภายในห้องพัก การดูดอากาศเสียเฉพาะจุด และการควบคุมแหล่งกำเนิด

 

3 แนวทางปฏิบัติของมาตรฐาน ASHRAE 62.1

มาตรฐาน ASHRAE 62.1 ได้มีการกำหนดขั้นตอนสำหรับการปฏิบัติตามข้อกำหนดการออกแบบการระบายอากาศ โดยมีแนวทางปฏิบัติหลัก 3 รูปแบบ ซึ่งผู้ออกแบบสามารถเลือกใช้แนวทางที่เหมาะสมกับลักษณะอาคาร ระบบ และวัตถุประสงค์การใช้งาน ได้แก่

1. Ventilation Rate Procedure (VRP) : ขั้นตอนการวัดอัตราการระบายอากาศ
2. Indoor Air Quality Procedure (IAQP) : ขั้นตอนการตรวจสอบคุณภาพอากาศภายในอาคาร
3. Natural Ventilation Procedure : ขั้นตอนการระบายอากาศตามธรรมชาติ

 

“Q&E INTERNATIONAL” บริการตรวจวัด Indoor Air Quality (IAQ) ตามมาตรฐาน ASHRAE

Q&E INTERNATIONAL ให้บริการตรวจวัดและประเมินคุณภาพอากาศภายในอาคาร (Indoor Air Quality: IAQ) อย่างครบวงจร โดยอ้างอิงการทดสอบจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และ ควบคู่กับแนวทางและเกณฑ์การทดสอบที่สอดคล้องกับข้อกำหนดของตามมาตรฐาน ASHRAE ในระดับสากล เพื่อให้ผลการตรวจวัดมีความน่าเชื่อถือและเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้งานอาคาร

โดยครอบคลุมการทดสอบ IAQ ทั้งหมด 3 ด้านหลัก ได้แก่

• การทดสอบสภาวะความสบาย (Thermal Comfort Test)

• • อุณหภูมิ (Temperature)
  • ความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity)
  • การเคลื่อนที่ของอากาศ (Airflow)

 

• การทดสอบทางเคมี (Chemical Test)

• • คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide : CO₂)
  • คาร์บอนมอนอกไซด์ (Carbon Monoxide : CO)
  • ฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde)
  • สารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs)
  • ฝุ่นละอองขนาดเล็ก เช่น PM2.5 / PM10

 

• การทดสอบทางชีวภาพ (Biological Test)

• • เชื้อแบคทีเรียรวม (Total Bacteria count : TBC)
  • เชื้อรารวม (Total Fungal Count : TFC)

 

ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่: 10 รายการสำคัญ สำหรับ IAQ : การตรวจสอบคุณภาพอากาศภายในอาคาร

 

หากคุณสงสัยว่าทำไมการการตรวจสอบคุณภาพอากาศภายในอาคารถึงสำคัญ:

• การตรวจวัดคุณภาพอากาศในอาคาร (Indoor Air Quality : IAQ) สำคัญอย่างไร?
• 5 เหตุผลที่ควรตรวจสอบคุณภาพอากาศภายในอาคาร IAQ (Indoor Air Quality)

 

ติดต่อเรา Q&E INTERNATIONAL ได้ที่ช่องทาง

Call: 095-748-7312, 081-595-3011

LINE ID: @248hrupy

Facebook: บริษัท คิว แอนด์ อี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด 

Email: [email protected], [email protected]