“Airborne Particle Count Test” การตรวจวัดอนุภาคอากาศในห้องคลีนรูมตาม ISO 14644-1

“ความสะอาดของอากาศ” โดยเฉพาะอย่างยิ่งในห้องคลีนรูม (Cleanroom) ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่สามารถวัดและยืนยันได้ด้วยค่าจำนวนอนุภาคที่อยู่ในอากาศจริงด้วย “การตรวจวัดอนุภาคอากาศ” หรือ “Airborne Particle Count Test” ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในอุตสาหกรรมที่มีการใช้งานห้องสะอาด หรือต้องการความสะอาดและความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน เช่น อุตสาหกรรมยา เวชภัณฑ์ อาหาร เครื่องมือแพทย์ อิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงห้องปฏิบัติการวิจัยต่าง ๆ

เพราะแม้เพียง “อนุภาคอากาศ” (Airborne Particle) ขนาดเล็กระดับไมครอน ก็อาจเป็นตัวแปรที่ส่งผลต่อคุณภาพสินค้าและความปลอดภัยของกระบวนการผลิตได้อย่างคาดไม่ถึง การตรวจวัดด้วยวิธี Airborne Particle Count Test จึงเป็นการประเมินความสะอาดด้วยการวัดปริมาณอนุภาคในอากาศตามระดับความสะอาดของ ISO Class ซึ่งอ้างอิงตาม ISO 14644-1 เพื่อประเมินความสะอาดให้เหมาะสมตามข้อกำหนดของแต่ละอุตสาหกรรมนั่นเอง

อนุภาคอากาศ (Airborne Particle) คืออะไร? มีผลต่อห้องคลีนรูมอย่างไร

อนุภาคอากาศ (Airborne Particle) คือ อนุภาคขนาดเล็กที่ลอยอยู่ในอากาศ ซึ่งมีลักษณะเป็นของแข็งหรือของเหลวที่ล่องลอยปะปนอยู่ในอากาศ โดยมีชนิด รูปร่าง ขนาด และคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีแตกต่างกัน เช่น ฝุ่น (Dusts) ฟูม (Fumes) ละออง (Mists) ควัน (Smokes) หรือจุลินทรีย์ต่าง ๆ ที่มีขนาดเล็กจนตาเปล่าอาจมองไม่เห็น โดยอนุภาคอากาศเหล่านี้อาจเกิดจากการกระทำของมนุษย์ เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ หรือการรวมตัวของโมเลกุลของสสารในอากาศ

ภายในห้องคลีนรูม (Cleanroom) อนุภาคอากาศถือเป็น “สิ่งปนเปื้อน (Contaminants)” ที่อาจนำไปสู่การปนเปื้อนและสร้างความเสียหายต่อกระบวนการทำงานหรือผลิตภัณฑ์ที่มีความละเอียดอ่อนสูง ดังนั้นการควบคุมปริมาณอนุภาคในอากาศ (Airborne Particle) จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสะอาดและความปลอดภัยของห้องคลีนรูมนั่นเอง

บทความเกี่ยวข้องที่น่าสนใจ:

ผลกระทบเมื่อปริมาณอนุภาคในอากาศเกินมาตรฐาน

เมื่อปริมาณอนุภาคอากาศ (Airborne Particle) ในห้องคลีนรูมสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดตามมาตรฐาน ISO 14644-1 อาจนำมาซึ่งผลกระทบหลายด้าน เช่น

ประสิทธิภาพการผลิต: อนุภาคในอากาศที่เกินมาตรฐานอาจทำให้การปนเปื้อนระหว่างกระบวนการผลิต จนสร้างความเสียหายต่อเครื่องมือและอุปกรณ์ที่มีความละเอียดสูง รวมถึงทำให้สินค้าเกิดตำหนิได้

ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์หรือผู้ป่วย: Airborne Particle ส่งผลต่อความเสี่ยงด้านคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์หรือผู้ป่วย จากการปนเปื้อนของอนุภาคที่ไม่พึงประสงค์ภายในห้องคลีนรูม

มาตรฐานห้องคลีนรูม (Cleanroom): ห้องคลีนรูมไม่สามารถผ่านการทดสอบตามมาตรฐาน ISO 14644-1 เนื่องจากมีค่าปริมาณอนุภาคอากาศสูงเกินกว่าที่มาตรฐานกำหนด และอาจถูกหน่วยงานกำกับดูแลสั่งระงับการผลิตหรือเพิกถอนใบอนุญาตได้หากไม่ปฏิบัติตาม

ดังนั้นการตรวจวัดและควบคุมระดับอนุภาคอากาศให้อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการรักษาคุณภาพและความปลอดภัยของห้องคลีนรูมเพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อปัจจัยเหล่านี้นั่นเอง

การตรวจวัดอนุภาคอากาศในห้องคลีนรูม (Airborne Particle Count Test)

Airborne Particle Count Test คือการตรวจวัดปริมาณอนุภาคอากาศ เพื่อวัดระดับอนุภาคในอากาศที่อยู่ในห้องคลีนรูม (Cleanroom) และกำหนดระดับความสะอาดของคลีนรูม โดยอ้างอิงตามการจำแนกประเภทของอนุภาคตามมาตรฐาน ISO 14644-1 ณ เวลาที่ทำการทดสอบภายใต้สภาวะ As Built , At Rest และ In Operation

ซึ่งการตรวจวัดปริมาณอนุภาคอากาศเป็นหนึ่งในขั้นตอนการทดสอบห้องคลีนรูม (Cleanroom Testing) ตามมาตรฐาน CPT (Cleanroom Performance Testing) โดยสถาบัน NEBB (National Environmental Balancing Bureau) เพื่อจัดระดับคลาสของห้องคลีนรูม (Cleanroom Classification)

คลิกดูเพิ่มเติม: เจาะลึก! การทดสอบห้องคลีนรูม (Cleanroom Testing) ตามมาตรฐาน CPT

เครื่องมือและวิธีการทดสอบ Airborne Particle Count Test

การตรวจวัด Airborne Particle Count Test มีการใช้เครื่องมือที่เรียกว่า “เครื่องวัดอนุภาคฝุ่น (Discrete Particle Counter)” หรืออุปกรณ์ที่ใช้ในการนับจำนวนอนุภาคที่แขวนลอยอยู่ในอากาศหรือของเหลว โดยสามารถตรวจจับอนุภาคที่มีขนาดเล็กได้ ตั้งแต่ 0.3 μm, 0.5 μm และ 1.0 μm

ขั้นตอนทดสอบ Airborne Particle Count Test

1. ตรวจสอบว่าระบบทุกส่วนในห้องคลีนรูมมีความสมบูรณ์ในการปฏิบัติงาน เช่น ระบบหมุนเวียนอากาศ ระบบกรองอากาศ ผนัง เพดาน พื้น ประตู ฯลฯ ทำงานได้ปกติ โดยก่อนดำเนินการทดสอบการจำแนกประเภทความสะอาด จะต้องดำเนินการทดสอบเบื้องต้นดังต่อไปนี้ก่อน:

- Airflow Volume Test : การทดสอบปริมาณการไหลเวียนของอากาศ
- Filter Installation Leak Test : การทดสอบรอยรั่วของแผ่นกรองอากาศ
- Room Pressurization Test : การทดสอบแรงดันอากาศภายในห้อง

2. ห้องที่จะดำเนินการทดสอบต้องทำความสะอาดอย่างน้อย 12 ชั่วโมงก่อนเริ่มการทดสอบ

3. กำหนดจุดทดสอบในแต่ละห้องตามขนาดของพื้นที่โดยวัดตามขั้นตอนของ ISO 14644-1: 2015

4. จุดวัดฝุ่นจะถูกตั้งไว้ที่ 1 ลูกบาศก์ฟุตต่อนาทีและเวลาสุ่มตัวอย่างตั้งไว้ที่ 1 นาที

5. ตำแหน่งวัดฝุ่นควรให้อยู่ที่ศูนย์กลางของแต่ละจุดที่กำหนดไว้ที่ระยะความสูง 1 เมตรเหนือพื้นห้อง

ตารางระดับความสะอาดของอากาศตามความเข้มข้นของอนุภาค

ข้อมูลจำเพาะห้องคลีนรูม (Cleanroom) หรือสภาพแวดล้อมที่มีการควบคุมจะต้องเป็นไปตามเกณฑ์การยอมรับในระดับความสะอาดของอนุภาคในอากาศตามมาตรฐาน ISO 14644-1:2015 – Classification ดังตารางด้านล่างนี้

“Q&E INTERNATIONAL” ให้บริการ Airborne Particle Count Test อ้างอิง ISO 14644-1

“Q&E INTERNATIONAL” ให้บริการตรวจวัดอนุภาคอากาศในห้องคลีนรูมด้วยวิธี Airborne Particle Count Test โดยทีมผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านการอบรมตามมาตรฐานสากล พร้อมเครื่องมือ Discrete Particle Counter ที่ได้รับการสอบเทียบตามที่มาตรฐานกำหนด โดยยึดตามหลัก ISO 14644-1 เพื่อลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนและสร้างความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพห้องคลีนรูม (Cleanroom) ของคุณ!

ติดต่อเรา Q&E INTERNATIONAL ได้ที่ช่องทาง

Call: 095-748-7312, 081-595-3011

LINE ID: @248hrupy

Facebook: บริษัท คิว แอนด์ อี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด

Email: [email protected], [email protected]