การทดสอบห้องคลีนรูม (Cleanroom Testing) เป็นการทดสอบประสิทธิภาพห้องคลีนรูมในการควบคุมสภาพแวดล้อมภายในห้องให้เหมาะสมและเป็นไปตามที่มาตรฐานกำหนดไว้ ซึ่งมีหนึ่งในการทดสอบที่เป็นมาตรฐานและได้รับการยอมรับในระดับสากลคือ “CPT หรือ Cleanroom Performance Testing” ที่ดำเนินการภายใต้แนวทางขององค์กร NEBB (National Environmental Balancing Bureau) ที่เป็นผู้กำหนดมาตรฐานการทดสอบระบบสิ่งแวดล้อมภายในอาคาร
ดังนั้นเพื่อให้มั่นใจว่าห้องคลีนรูมสามารถควบคุมสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล จึงจำเป็นต้องมีการ Cleanroom Testing หรือการทดสอบห้องคลีนรูมอย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมที่สะอาด ปลอดภัย ไม่ให้เกิดข้อผิดพลาดที่อาจนำไปสู่ความเสียหายต่อกระบวนการต่าง ๆ ที่ดำเนินการภายในห้องคลีนรูมได้นั่นเอง
และถึงแม้ว่าห้องคลีนรูมจะมีการออกแบบและก่อสร้างมาอย่างดีตั้งแต่แรก แต่เมื่อถึงเวลาทำการทดสอบกลับพบว่า “ห้องคลีนรูมไม่ผ่านการทดสอบ” ตามที่มาตรฐาน CPT กำหนดไว้ อันเนื่องมาจากปัจจัยหลาย ๆ ด้านที่กระทบต่อประสิทธิภาพการทำงาน ในวันนี้เราจะพามาเจาะลึกถึง 5 สาเหตุหลักที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้ห้องคลีนรูมไม่ผ่านการทดสอบ CPT พร้อมให้แนวทางเบื้องต้นในการแก้ไข เพื่อให้คุณสามารถเตรียมความพร้อมและเพิ่มโอกาสในการผ่านการทดสอบได้อย่างสมบูรณ์
- คลิกอ่านเนื้อหาเพิ่ม: เจาะลึก! การทดสอบห้องคลีนรูม (Cleanroom Testing) ตามมาตรฐาน CPT
1. การควบคุมอนุภาคในอากาศไม่ดีพอ (Airborne Particle)
อนุภาคในอากาศ (Airborne Particle) ถือเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญสำหรับการทดสอบ Cleanroom Performance Testing (CPT) ภายในห้องคลีนรูม หากปริมาณอนุภาคเกินกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้จึงทำให้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ไม่ผ่านการทดสอบ CPT โดยอาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น
- แผ่นกรองอากาศ HEPA/ULPA Filter ไม่มีประสิทธิภาพหรือเกิดการรั่วไหล
- อัตราการหมุนเวียนอากาศ หรือ Air Change Rate (ACR) ไม่เพียงพอในการกำจัดอนุภาค
- การปนเปื้อนจากบุคลากร อุปกรณ์ หรือการสวมชุดป้องกันที่ไม่เหมาะสมในห้องคลีนรูม
แนวทางแก้ไข
- ทดสอบประสิทธิภาพแผ่นกรองอากาศ (HEPA/ULPA Filter) เพื่อตรวจหาการรั่วซึม
- ทดสอบปริมาณอนุภาคในอากาศเพื่อตรวจสอบระดับความสะอาดให้สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO 14644-1
- ปรับอัตราการหมุนเวียนอากาศและอัตราการเคลื่อนที่ของอากาศให้เหมาะสมตามข้อกำหนด
- บังคับใช้มาตรการควบคุมและการสวมชุดป้องกันของบุคลากรอย่างเคร่งครัด
อ่านเพิ่มเติมเรื่อง: สิ่งที่ควรรู้ในการทดสอบค่าฝุ่นในอากาศสำหรับห้องคลีนรูม (Cleanroom)
2. การไหลของอากาศและแรงดันภายในห้องไม่เหมาะสม (Airflow & Pressurization)
“การไหลของอากาศ (Airflow)” และ “ความดันอากาศ (Air Pressure)” เป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันไม่ให้อนุภาคจากภายนอกเข้ามาปนเปื้อนใน Cleanroom เพราะฉะนั้นหากการไหลของอากาศและแรงดันไม่เป็นไปตามค่าที่กำหนดไว้ย่อมทำให้ไม่ผ่านการทดสอบห้องคลีนรูม โดยมีสาเหตุดังนี้
- มีจุดที่แรงดันตก หรือการตั้งค่าแรงดันภายในห้องคลีนรูมไม่ถูกต้อง
- ส่วนประกอบในระบบปรับอากาศ HVAC ทำงานผิดปกติหรือถูกปกปิดกั้น
- รูปแบบการไหลของอากาศไม่สมดุล ทำให้เกิดการปนเปื้อนภายในห้อง
แนวทางแก้ไข
- ทดสอบทิศทางการเคลื่อนที่ของอากาศ เพื่อตรวจหาโซนที่ไม่มีการเคลื่อนไหว
- ทดสอบปริมาณการไหลของอากาศและความเร็วลมในห้องคลีนรูม เพื่อตรวจสอบการกระจายอากาศอย่างเหมาะสม
- รักษาความแตกต่างของแรงดันบวกและแรงดันลบอย่างถูกต้อง
- บำรุงรักษาระบบ HVAC ตามสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันความผิดปกติของระบบ
3. แผ่นกรองอากาศมีการรั่วซึม (HEPA Filter Leak)
แผ่นกรองอากาศ (HEPA Filter) ตัวช่วยในการดักจับอนุภาคอากาศในห้องคลีนรูม หากแผ่นกรองอากาศมีการรั่วซึมอาจทำให้อนุภาคสามารถเล็ดลอดเข้ามาในพื้นที่ควบคุมและส่งผลให้ห้องคลีนรูมไม่ผ่านการทดสอบ จากสาเหตุดังต่อไปนี้
- แผ่นกรองอากาศเสื่อมสภาพตามการใช้งานและกาลเวลา ส่งผลให้เกิดการรั่วซึม
- การติดตั้งหรือการปิดผนึกตัวกรองอากาศที่ไม่เหมาะสมตั้งแต่แรก
แนวทางแก้ไข
- ทดสอบประสิทธิภาพแผ่นกรองอากาศเพื่อตรวจจับการรั่วไหล
- บำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) เป็นประจำ
4. อุณหภูมิและความชื้นแปรปรวนเกินค่ามาตรฐาน (Temperature & Humidity)
ห้องคลีนรูมจำเป็นจะต้องมีการควบคุมระดับอุณหภูมิและความชื้นให้คงที่และเป็นไปตามค่าที่กำหนดไว้ หากค่าผันผวนมากเกินไปย่อมส่งผลต่อระดับความสะอาดและไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดตามมาตรฐาน CPT (Cleanroom Performance Testing) อันเนื่องมาจากสาเหตุ ได้แก่
- ระบบปรับอากาศ HVAC ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพหรือไม่เสถียร
- ระดับอุณหภูมิและความชื้นไม่สม่ำเสมอ ส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของห้องคลีนรูม
- การควบคุมสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม ทำให้เกิดไฟฟ้าสถิตย์และเสี่ยงต่อการปนเปื้อน
แนวทางแก้ไข
- ทดสอบอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในห้องคลีนรูมให้อยู่ในค่าที่เหมาะสม
- ทดสอบและเพิ่มประสิทธิภาพระบบ HVAC เพื่อควบคุมสภาพแวดล้อมอย่างแม่นยำ
- ใช้เครื่องลดความชื้น (Dehumidifier) หรือเครื่องเพิ่มความชื้น (Humidifier) เพื่อรักษาระดับความชื้นตามที่ต้องการ
5. ความผิดพลาดจากบุคลากรหรือขั้นตอนการปฏิบัติงาน (Human & Operational)
ถึงแม้ระบบ Cleanroom จะถูกออกแบบมาดีเพียงใด หากมีการปฏิบัติงานไม่ถูกต้องหรือพฤติกรรมของบุคลากรไม่เหมาะสม ย่อมมีโอกาสสูงที่ห้องคลีนรูมจะไม่ผ่านการทดสอบ CPT เช่น
- บุคลากรไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้าออกห้องคลีนรูมหรือการสวมชุดป้องกันที่ถูกต้อง
- ขาดการฝึกอบรมเกี่ยวกับมาตรการควบคุมการปนเปื้อนภายในห้องคลีนรูม
- การเปิด-ปิดประตูเข้าออกบ่อยครั้ง หรือไม่ผ่านตู้เป่าลม (Air Shower)
แนวทางแก้ไข
- กำหนดมาตรการอย่างเคร่งครัดในการปฏิบัติงานในห้องคลีนรูม
- ฝึกอบรมบุคลากรที่ปฏิบัติงานในห้องปลอดเชื้ออยู่เป็นประจำ
- ลดการเคลื่อนไหวที่ไม่จำเป็น หรือการเปิด-ปิดประตูบ่อยครั้ง
บริการทดสอบห้องคลีนรูม (CPT) แบบครบวงจร โดย “Q&E INTERNATIONAL”
ป้องกันความล้มเหลวของประสิทธิภาพการทำงานในห้องคลีนรูม ไว้วางใจเลือกใช้บริการทดสอบห้องคลีนรูม (Cleanroom Testing) กับเรา “Q&E INTERNATIONAL” ผู้ให้บริการทดสอบห้องคลีนรูมตามมาตรฐาน CPT (Cleanroom Performance Testing) อย่างครบถ้วน และครอบคลุมทุกข้อกำหนดตามมาตรฐานสากล
เรามุ่งมั่นในการให้บริการทดสอบที่แม่นยำ พร้อมรายงานผลอย่างมืออาชีพ ให้เป็นไปมาตรฐานที่ใช้ในการทดสอบโดย NEBB
- การทดสอบปริมาณการไหลเวียนของอากาศ (Airflow Velocity, Volume and Air Change Rate)
- การทดสอบรอยรั่วของแผ่นกรองอากาศ (HEPA Filter Installation Leak Test, Overall Leak Test)
- การทดสอบแรงดันอากาศภายในห้อง (Room Pressurization Test)
- การทดสอบจำนวนอนุภาคในอากาศ (Airborne Particle Count Test)
- การทดสอบความขนานของกระแสลม (Airflow Parallelism Test) และการทดสอบการแสดงภาพการไหลของอากาศ (Airflow Visualization Test)
- การทดสอบการฟื้นตัวของระดับความสะอาดภายในห้อง (Room Recovery Test)
- การทดสอบอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ (Temperature and Relative Humidity Test)
- การทดสอบระดับความเข้มแสงภายในห้อง (Lighting Level Test)
- การทดสอบระดับเสียงภายในห้อง (Sound Level Test)
ติดต่อเรา Q&E INTERNATIONAL ได้ที่ช่องทาง
Call: 095-748-7312, 081-595-3011
LINE ID: @248hrupy
Facebook: บริษัท คิว แอนด์ อี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด
Email: [email protected], [email protected]
